Hoe koop en verkoop je obligaties?
Je kunt obligaties kopen wanneer ze voor het eerst worden uitgegeven of wanneer ze al op de financiële markt worden verhandeld. In dat laatste geval koop je een bestaande obligatie van een andere belegger.
Obligaties zijn vaak verhandelbaar via een bank of broker. Het aanbod, de verhandelbaarheid en de kosten verschillen per obligatie en handelsplatform.
De primaire en secundaire markt
Er zijn twee manieren om obligaties te kopen.
De primaire markt: intekenen op een nieuwe obligatie
Wanneer een overheid of onderneming een nieuwe obligatie uitgeeft, kunnen beleggers die onder de aangeboden voorwaarden kopen. Dit gebeurt op de primaire markt.
De prijs waartegen de obligatie bij uitgifte wordt aangeboden, heet de uitgifteprijs of emissieprijs.
Die prijs wordt doorgaans uitgedrukt als een percentage van de nominale waarde. Een uitgifteprijs van 100% betekent dat je voor een nominale waarde van € 1.000 ook € 1.000 betaalt, exclusief eventuele bijkomende kosten.
Een uitgifteprijs van 98% betekent dat je voor dezelfde nominale waarde € 980 betaalt.
De secundaire markt: een bestaande obligatie kopen
Na de uitgifte kunnen bestaande obligaties worden verhandeld op de secundaire markt.
Je koopt de obligatie dan doorgaans van een andere belegger, niet rechtstreeks van de oorspronkelijke emittent. De prijs wordt bepaald door vraag en aanbod en kan afwijken van de oorspronkelijke uitgifteprijs.
Die actuele prijs wordt vaak de beurskoers of marktprijs genoemd.
Stel dat een obligatie oorspronkelijk werd uitgegeven tegen 100% van de nominale waarde. Enkele maanden later kan de koers bijvoorbeeld 97% of 103% bedragen.
De koers kan onder meer veranderen door bewegingen in de marktrente, veranderingen in de kredietwaardigheid van de emittent en de resterende looptijd.
Welke prijs betaal je voor een obligatie?
De aankoopkoers wordt meestal uitgedrukt als een percentage van de nominale waarde.
Bij een obligatie met een nominale waarde van € 1.000 betekent:
- een koers van 95% een prijs van € 950;
- een koers van 100% een prijs van € 1.000;
- een koers van 105% een prijs van € 1.050.
Dit zijn prijzen exclusief eventuele opgelopen rente en transactiekosten.
Bij de aankoop van een obligatie op de secundaire markt kan ook opgelopen rente worden aangerekend. Dat is de rente die sinds de vorige coupondatum is opgebouwd. De precieze afrekening hangt af van de obligatievoorwaarden en de manier waarop de transactie wordt uitgevoerd.
Het bedrag dat je uiteindelijk betaalt, kan daardoor hoger liggen dan de prijs die je op basis van de beurskoers alleen verwacht.
Wat is de coupure van een obligatie?
De coupure verwijst naar het nominale bedrag waarin een obligatie is verdeeld of het bedrag waarvoor je minimaal kunt intekenen.
Bij sommige obligaties kun je al voor een relatief klein bedrag beleggen. Andere obligaties vereisen een veel grotere investering.
Let op: de oorspronkelijke coupure bepaalt niet noodzakelijk de minimale omvang van een aankoop op de secundaire markt. De beschikbare handelsvolumes en de voorwaarden van je broker spelen eveneens een rol.
Controleer daarom altijd welk bedrag je daadwerkelijk kunt beleggen voordat je een order plaatst.
Wat is een ISIN-code?
Een ISIN-code is een internationale identificatiecode voor een financieel instrument. Je kunt ze gebruiken om een specifieke obligatie terug te vinden bij je bank, broker of in financiële databanken.
Dat is nuttig omdat eenzelfde emittent meerdere obligaties kan uitgeven met verschillende looptijden, coupons, valuta's en voorwaarden.
Controleer bij het zoeken naar een obligatie niet alleen de naam van de emittent, maar ook de ISIN-code en de belangrijkste kenmerken van de obligatie.
Kun je een obligatie vóór de vervaldag verkopen?
Veel obligaties kunnen vóór de vervaldag worden verkocht op de secundaire markt. Dat betekent echter niet dat je altijd onmiddellijk een koper vindt of de gewenste prijs krijgt.
De verkoopprijs kan hoger of lager zijn dan je aankoopprijs. Ook de verhandelbaarheid verschilt sterk tussen obligaties.
Wanneer je vóór de vervaldag verkoopt, kan je een meerwaarde of minderwaarde realiseren. Daarnaast kunnen transactiekosten en andere toepasselijke belastingen het resultaat beïnvloeden.
Wie een obligatie tot de vervaldag aanhoudt, ontvangt de hoofdsom doorgaans op de afgesproken datum terug, op voorwaarde dat de emittent zijn verplichtingen nakomt.
Wat moet je controleren voordat je koopt?
Vergelijk bij het kopen van een obligatie minstens de volgende kenmerken:
- Emittent: wie leent het geld?
- ISIN-code: gaat het om de juiste obligatie?
- Nominale waarde en coupure: welk bedrag kun je kopen?
- Coupon: hoeveel rente betaalt de obligatie volgens de voorwaarden?
- Vervaldag: wanneer loopt de obligatie af?
- Aankoopkoers: hoeveel betaal je ten opzichte van de nominale waarde?
- Rendement: wat is het verwachte rendement op basis van de aankoopprijs en de resterende looptijd?
- Kosten en belastingen: wat blijft er mogelijk over na de relevante kosten en belastingen?
- Risico: hoe groot is het risico dat de emittent niet aan zijn verplichtingen voldoet?
Wat moet je onthouden?
Je kunt obligaties kopen bij hun uitgifte of later op de secundaire markt. De uitgifteprijs is de oorspronkelijke prijs, terwijl de beurskoers tijdens de looptijd kan veranderen.
Kijk verder dan alleen de coupon en de beurskoers. De resterende looptijd, de opgelopen rente, de kosten en de kredietwaardigheid van de emittent zijn eveneens belangrijk.
Lees ook het verschil tussen coupon en rendement om te begrijpen hoe de aankoopprijs je mogelijke opbrengst beïnvloedt.
Dit artikel biedt algemene informatie over obligaties en is geen persoonlijk beleggingsadvies. De beschikbaarheid, verhandelbaarheid, kosten en voorwaarden verschillen per obligatie en broker.